خطب الإمام علي ( ع ) ( مترجم : انصاريان )

مقدمه 25

نهج البلاغة ( فارسى )

شريف رضى گردآورندهء نهج البلاغه شريف رضى معروف به ذو الحسبين ، محمّد بن الطاهر ذى المنقبتين ابى احمد الحسين بن موسى بن محمّد بن موسى بن ابراهيم بن موسى بن جعفر بن محمّد بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب عليه السّلام ، متوليد سال 359 قمرى و متوفّى به سال 406 است . او از نوابغ روزگار ، و از نادرترين دانشمندان ، و از پركارتين افراد اهل علم است . دانش خود را از بزرگترين و برجسته‌ترين عالمان زمان خود فرا گرفت و در مكتب دانشمندانى چون ابراهيم بن احمد طبرى ، ابو على فارسى ، ابو محمّد عبد اللّه ابن محمّد اسدى ، ابو حفص ابراهيم بن احمد كنانى ، ابو عبد اللّه مرزبانى ، قاضى عبد الجبار ، شيخ مفيد ، ابو هارون محمّد تلّعكبرى ، متخصص انواع علوم ادبى و معانى بيان ، و تفسير و حديث ، و فقه و اصول ، و حكمت و شعر گشت ، و با ايثار دانش سرشار خود شاگردانى چون ابو الحسن هاشمى ، سيد عبد اللّه جرجانى ، ابن قدامه ، مهيار ديلمى ، شيخ محمّد حلوانى و شيخ طوسى كه هر يك پس از او سرآمد علماى روزگارشان شدند تربيت كرد . او نسبت به اسلام و مسلمين خدمتگزارى صادق ، و در عبادت و بندگى انسانى خالص ، و در افكار و انديشه موجودى كم‌نظير ، و در جوانمردى و فتوّت و رسيدگى به امور محرومين شخصيتى بسيار و الا بود . خدمات او چنان كه در كتب رجالى آمده ، با زبان تفسير و حكمت ، و شعر و نثر ، و خطابه‌هاى محكم و مستدل ، و نوشته‌هاى استوار و قوى ، به شريعت محمّدى و به مكتب اهل بيت بيش از آن است كه در محدوده قلم و نوشتار بگنجد . او اديبى بارع ، فقيهى متبحّر ، متكلّمى حاذق ، مفسرى متخصص ، و محدّثى خبير بود . خلوص و دانش او از كتابهايش چون حقايق التأويل ، مجازات الآثار النّبوية ، تلخيص البيان ، اخبار قضاة بغداد ، خصائص الائمة ، تعليق بر كتاب خلاف الفقهاء ، و ديگر كتب نحوى و تاريخى و فقهى و تفسيريش پيداست . او با اينكه بيش از 48 سال در دنيا عمر نكرد ، ولى سراسر اين عمر كوتاه پر از بركت و منفعت براى اسلام ، و دانش و فضيلت براى مردم ، و خدمت و فعاليت براى محرومين بود . از عظيم‌ترين خدمات شريف رضى به جهان دانش و علم ، و عرصه ادب و ادبيات ، و ميدان معنويت و تربيت ، و رشد و هدايت انسانيت ، انتخاب خطبه‌ها ، نامه‌ها و كلمات كوتاه امير المؤمنين عليه السّلام از دريايى از گوهرهاى به جا مانده از آن حضرت است . او عمدهء اين گوهرها را در كتب فراوانى از شيعه و غير شيعه پراكنده ديد و فكر كرد كه دسترسى به آنها براى عموم ميسّر نيست ، از اين جهت با خلوص و اخلاص ، به انتخاب قسمتى از آن گوهرها دامن همّت به كمر زد ، و پس از چندى اين مجموعهء بىنظير را كه معروف به برادر قرآن شد به وجود آورد . آرى آن گوهرشناس بصير ، و آن عالم حكيم ، يادگارى از خود به جا گذاشت كه چراغ راه انسان تا روز قيامت شد . مترجم